poniedziałek, 7 września 2020

Mercado da Ribeira - Lizbona - część 1 - Hala Targowa

Lizbona słynie z wyjątkowego położenia geograficznego. Portugalskie kolonialne szlaki morskie niegdyś łączyły Europę z Afryką, Indiami i Brazylią. Wpływ kolonialnych tradycji odczuwalny jest do tej pory. W samym sercu Lizbony, między portem a dworcem kolejowym, znajduje się świetnie prosperujące najstarsze targowisko Lizbony, Mercado da Ribeira.

Mercado da Ribeira oferuje najświeższe produkty i najdoskonalsze potrawy, specjały tutejszej gastronomii. Owoce i warzywa, sprowadzane na targ, pochodzą z plantacji położonych niedaleko Lizbony oraz z całego kraju. Pyszną szynkę sprowadza się z południa kraju, ryby i owoce morza pochodzą z rodzimych połowów.

zdjęcie Wikipedia

Mercado da Ribeira, hala targowa, która znajduje się przy Avenida 24 de Julho w stolicy Portugalii, Lizbonie, została otwarta w XIX wieku. Hala została zbudowana w 1876 roku według planów inżyniera Frederico Ressano Garcia. Otwarcie nastąpiło kilka lat później 1 stycznia 1882 roku po gruntownej renowacji i rozbudowie. Niestety pożar, który wybuchł w 1893 roku, zniszczył wschodnią część rynku. Od 1902 roku pod kierunkiem architekta Joao Piloto hala została odnowiona i rozbudowana. Pierwsze piętro budynku za namową władz miejskich zostało zaadaptowane na centrum kultury. Od tego czasu odbywały się tam różne imprezy muzyczne.
 
W 2001 roku, wraz z otwarciem nowej powierzchni, otwarto restaurację i dwa sklepy z rzemiosłem artystycznym. W kolejnych latach, niestety, odnotowano znaczny spadek zainteresowania rynkiem. Ogłoszono zatem przetarg na znalezienie nowego operatora, który zrewitalizowałby rynek. Przetarg wygrał lizboński magazyn lifestylowy Time Out Lisboa.



W 2014 roku hala, mająca około 10 tysięcy metrów kwadratowych zadaszonej powierzchni, została podzielona na część wschodnią i zachodnią. Część wschodnia została wykorzystana jako klasyczna hala targowa ze straganami z owocami, warzywami, mięsem i rybami. Zachodnie skrzydło hali targowej zostało całkowicie przeprojektowane. Powstało tam 35 stoisk z jedzeniem, wokół centralnego wnętrza z drewnianymi ławami i stołami, oferujących fast food, nouvelle i tradycyjną kuchnię portugalską, z głównym naciskiem na produkty regionalne. Więcej na temat hali gastronomicznej znajdziesz wkrótce w kolejnym poście.

Wejście do Mercado da Ribeira ozdobione jest pięknymi płytkami Azulejo, którymi wyłożone są ściany. Azulejo, to cienkie ceramiczne płytki, najczęściej kwadratowe, pokryte nieprzepuszczalnym i błyszczącym szkliwem. Z płytek układano mozaiki, które pokrywały ściany i podłogi w pałacach, ogrodach, kościołach, klasztorach, a także w miejscach publicznych czy miejscach użyteczności publicznej. Płytki azulejo, o bardzo różnych kształtach i kolorystyce, są najbardziej charakterystycznym środkiem wyrazu i najbardziej spektakularnym rodzajem sztuki, głównie portugalskiej.


Po wejściu do Mercado da Ribeira witają nas również rozmieszczone na ścianach, wzdłuż hali targowej, czarno-białe zdjęcia z historii Lizbony.


W końcu trafiamy na targ, wybieramy część wschodnią. Hala Targowa czynna jest w godzinach porannych, do godziny 14.00. Większość z nas uwielbia wszelkiego rodzaju miejskie targowiska i bazary. Targi są wizytówką miasta. Bardziej świeżych produktów nie znajdziemy w żadnym markecie. Na miejskich targach numerem jeden są niewątpliwie stragany z lokalnymi produktami i żywnością.

Różnorodność pieczywa przyprawia o zawrót głowy. Tradycyjny chleb pszenny i kukurydziany jest zwykle lekko twardy i można go długo przechowywać, stanowi też dodatek do sosów i zup. Nowością są chleby smakowe. Popularnym pieczywem jest chleb z dodatkiem dyni, pomidorów, kapusty.

Aromatyczne owoce cytrusowe, migdały i figi, pochodzą z Algarve, regionu Portugalii obejmującego całą południową część tego kraju (pas wzdłuż wybrzeża Oceanu Atlantyckiego). Opuncje, ananasy, kumkwaty, marakuje, awokado, czerwone i żółte banany pochodzą z Madery i Azorów.  Z prowincji Alentejo dostarczane są oliwki, z uprawy, z których słynie ten obszar. Najsmaczniejsze winogrona trafiają na targ z Alto Douro, regionu winiarskiego w północno-wschodniej Portugalii.

Z Algarve do Mercado trafiają m.in. truskawki, maliny, jeżyny, mango. Truskawki dostępne są przez cały rok. Ciekawostką jest, że truskawki uprawiane są również w okresie zimowym. Sezon na nie rozpoczyna się w grudniu i trwa do czerwca.

Z zachodniej Portugalii przywożone są na targ renklody, morele, jabłka i melony. Odmian melonów jest naprawdę dużo.


W Mercado da Ribeira znajdziemy wszystkie możliwe warzywa. Największą popularnością wśród mieszkańców Lizbony cieszy się kapusta, pomidory, papryka, warzywa strączkowe (fasola, bób, ciecierzyca, soczewica), ziemniaki i bataty.

Pomidory mają wyjątkowy smak i aromat. Nawet te zielone, wydawałoby się niedojrzałe, pachną cudownie krzakiem pomidora. Są mięsiste, aromatyczne. W kuchni portugalskiej pomidory są, bardzo często, jednym z głównych składników potraw.

Brukiew, pochodząca z plantacji położonej nieopodal miasta, wykorzystywana jest jako zagęszczający dodatek do sosów i zup, nadając im słodko-ostrego smaku. Brukiew jest częstym dodatkiem do portugalskiej potrawy jednogarnkowej Cataplana.

Przetwory z warzyw i owoców, orzechów i grzybów. Miody, syropy, soki, konfitury, dżemy, nalewki, oliwy smakowe i octy, to tylko niewielka część z oferty. Przepyszne konfitury z fig,  galaretka z pigwy, łubin w zalewie na pewno przypadnie niejednej osobie do gustu.

Stoisko z orzechami i kandyzowanymi owocami wygląda imponująco. Kandyzowany hibiskus, o pięknej czerwonej barwie, suszone figi, rodzynki o różnej wielkości i kolorach, daktyle, suszone żurawiny ...

Orzechy pistacjowe, włoskie, ziemne (arachidowe, fistaszki), nerkowca, brazylijskie, makadamia, pekan, piniowe, migdały ...

Zioła zajmują w kuchni portugalskiej bardzo istotne miejsce. Właściwie nie ma potrawy bez wykorzystania ziół i przypraw. Kolendra, oregano, bazylia, majeranek, rozmaryn ...

Portugalia słynie z ryb i owoców morza. Na targu jest ich ogromny wybór. Pierwsza ryba, która przychodzi mi do głowy, to oczywiście dorsz (bacalhau). Popularna jest ośmiornica, mątwa, strzępiele, dorady, sardynki, ostrygi i małże. 

Poniżej Salongo, Beryks wspaniały, gatunek morskiej ryby występującej we wszystkich oceanach. Ryba najczęściej używana jest w kuchni japońskiej pod nazwą "Lucjan złocisty" jako składnik sushi i potraw azjatyckich. Ryba o białym miąższu najczęściej podawana jest z lekko wypaloną skórą, upieczoną na grillu.


Ryba Goraz Grande (Pagellus bogaraveo) inaczej Morlesz Bogar, to ryba występująca w północnej części Atlantyku i w Morzu Śródziemnym.  Dorosłe osobniki na początku linii bocznej tuż za głową mają dużą czarną plamę. Płetwy są koloru różowo-czerwonawego. Uważana jest za rybę półtłustą. Przyrządza się ją na grillu opalanym węglem drzewnym lub w piekarniku.


Sardynki to kulinarny symbol Portugalii. Skosztujemy je w każdej restauracji. W karcie dań można znaleźć sardynki sporządzone na wiele sposobów. Najsmaczniejsze są grillowane, podane w całości prosto z rusztu.

 
Solony dorsz zajmuje czołowe miejsce w tradycji kulinarnej Portugalii. Ryba jest składnikiem wielu popularnych dań. Suszonego dorsza przyrządza się na różne sposoby. Portugalczycy twierdzą, że przepisów jest ponad tysiąc i ciągle powstają nowe.  Dorsze ceni się za ich wysoką jakość i wielowiekową tradycję.

Portugalczycy są miłośnikami ślimaków, które są  tutaj wielkim przysmakiem. Ślimaki przeznaczone do konsumpcji w większości pochodzą z hodowli. W Portugalii spożywa się około 4000 ton ślimaków rocznie. Ślimaki podawane są jako przystawka, jako dodatek do potraw jednogarnkowych (potrawa o nazwie Caracóis z dodatkiem wina, czosnku, papryki, kiełbasy chorizo, kolendry i oregano), z rusztu, z dodatkiem sosów i w zupie.

Conserveira de Lisboa, to miejsce na którym kupimy najlepsze konserwy rybne. Firma rodzinna, która powstała w 1930 roku, posiada trzy marki: Tricana, Minor i Prata do Mar. W Mercado da Ribeira znajduje się stoisko z ich konserwami.

Konserwy z dorszami, sardynkami, tuńczykiem, ośmiornicą, makrelą, węgorzem, łososiem, pstrągiem, pochodzą głównie z wód portugalskich. Wizytówką firmy jest jakość konserwowanych ryb. Możemy zakupić ryby w oliwie z oliwek, cytrynie, na ostro, z sosem pomidorowym, z czosnkiem, w ziołach, przyprawach, z kaparami, wędzone, smażone, marynowane, w formie musu i smakowej pasty.

W Portugalii sardynki z puszki podawane są z gotowanymi ziemniakami i jajkami na twardo. Szybki i prosty posiłek.

TRICANA jest zarejestrowaną marką Conserveira de Lisboa od 1942 roku, która oferuje szeroki wybór ryb, w pełni dojrzałych, znanych dzięki całym filetom wkładanym ręcznie do każdej puszki. Większe ryby pochodzą z północy.

Marka MINOR oferuje mniejsze i południowe ryby i pasty rybne, dzięki czemu jest idealnym wyborem do przystawek i dań. Marka została zarejestrowana w 1955 roku.

PRATA DO MAR została zarejestrowana w 1942 roku. Jest całkowicie portugalska. Marka oferuje różnorodne przetwory, które ułatwiają codzienne życie.

Wina portugalskie produkowane są w kontynentalnej części Portugalii i na Maderze. Najważniejsze z nich to Porto, Madera i Vinho verde.

W gablocie, zamkniętej na klucz, wystawione są butelki z Porto. Wzmacniane wino portugalskie, wytwarzane jest z winogron zbieranych w dolinie rzeki Douro na północy kraju. Porto dojrzewa i jest butelkowane w mieście Vila Nova de Gaia. Porto jest winem wytrawnym, słodkim lub półsłodkim. Ma barwę od ciemnoczerwonej do słomkowej. Wszystkie rodzaje mają mocny aromat wanilii, dębu i korzenny posmak. W gablocie, bardziej niż wino, wzrok przyciąga cena.


Kwiaty zawsze towarzyszą wszelkim halą targowym.

 
Kiedy zbliża się godzina 14.00 kończy się praca na hali targowej. Stoiska zostają zamknięte. Ruch zamiera, robi się cicho i pusto. Ale nie oznacza to, że Mercado da Ribeira zakończyło swoją dzisiejszą działalność. Nic bardziej mylnego. W części zachodniej nadal jest gwarno i bardzo smacznie. Przenosimy się zatem do części gastronomicznej. Na dalszą podróż zapraszam do hali gastronomicznej (wkrótce).

 
Po tak udanej części dnia pozostaje się posilić. Koniecznie zupą. Zupy są bardzo popularne w Portugalii. Jest ich różnorodność. Królową zup jest niewątpliwie Caldo verde.

Caldo verde

Caldo verde, to popularna zupa kuchni portugalskiej. Jasnozielona zupa z kapusty włoskiej z dodatkiem oliwy, ziemniaków, cebuli, czosnku i kiełbasy chorizo. Do zupy można wykorzystać portugalską odmianę kapusty, która jest owalna, o biało unerwionych liściach, słodka, delikatna, łagodniejsza od innych lub odmianę galicyjską, ostrzejszą, przypominającą jarmuż. 

Moje wegetariańskie Caldo verde 

Składniki:

  • 1 szklanka pokrojonej kapusty włoskiej
  • 1 szklanka pokrojonego jarmużu
  • 4 duże ziemniaki
  • 1 duża cebula
  • 1 ząbek czosnku
  • 1 liść laurowy
  • 2 l bulionu warzywnego
  • 6 szt. pieprzu w ziarenkach
  • oliwa z oliwek
  • sól do smaku

Przygotowanie:

  1. Do bulionu wrzucamy drobno pokrojone ziemniaki, cebulę, pieprz i liść laurowy. Po 15 minutach dodajemy poszatkowane liście kapusty i jarmużu. Gotujemy przez kolejne 15 minut. 
  2. Zupa jest gotowa, kiedy ziemniaki są miękkie, rozgotowane (możemy zupę zmiksować lub przetrzeć przez sito).
  3. Zupę doprawiamy do smaku solą, skrapiamy oliwą i podajemy z serowymi grzankami. 

Dla lubiących mięsne akcenty, zupę wzbogacamy plastrami chorizo. Zupę podajemy z dodatkiem kukurydzianego pieczywa. Tradycyjnie danie serwuje się w ceramicznych miseczkach.


Brak komentarzy:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...