niedziela, 2 listopada 2025

Giornata Nazionale dei Dolci dei Morti (Italia)

 

Dzień Słodyczy Zmarłych (Włochy)

Dolci dei Morti – desery zmarłych to przetwory przygotowywane z okazji upamiętnienia zmarłego. Tradycją w Europie, a zwłaszcza we Włoszech, jest przygotowywanie specjalnych deserów w okolicach 2 listopada. Do dziś w niektórych włoskich miastach, w nocy z 1 na 2 listopada, te desery pojawiają się na zastawionych stołach.

We Włoszech tradycja przygotowywania deserów na Święto Zmarłych jest bardzo stara i celebruje się pamięć o zmarłych chrupiącymi ciastkami, przyprawionym pieczywem, nugatami z suszonymi owocami i wieloma innymi specjałami, odmiennymi od północy do południa Włoch.

Tradycja „deserów umarłych” we Włoszech ma starożytne korzenie, przeplatane legendami, symboliką i popularnymi wierzeniami związanymi z kultem zmarłych. Zwyczaj ten rozwinął się w kontekście, w którym jedzenie było i pozostaje sposobem na uhonorowanie i upamiętnienie tych, którzy odeszli. Według powszechnych wierzeń uważa się, że w nocy z 1 na 2 listopada dusze zmarłych powracają, aby odwiedzić swoich bliskich i jest to moment, w którym tradycyjnie wita się ich jedzeniem i słodyczami. Zwyczaj przygotowywania specjalnych potraw dla zmarłego sięga czasów rzymskich.

Apulia, Lombardia, Toskania, Kampania, Emilia-Romania oferują zmarłym pyszne, dobrze doprawione, bogate, świąteczne desery. Słodycze umarłych zawierają proste składniki, takie jak mąka, jajka, cukier i aromaty; często są drobno posiekane migdały, a czasem czekolada, dżem i kandyzowane owoce.

Tradycja deserów zmarłych we Włoszech:

  • Cavalli dei morti  – Konie Umarłych – Trydent Górna Adyga – to duże ciastka w kształcie podkowy, często ozdobione końcówkami zanurzonymi w czekoladzie. Te słodycze przywołują na myśl Eponę, grecką boginię-opiekunkę koni i towarzyszkę dusz w zaświatach.
  • Pane dei morti – Chleb umarłych – Lombardia – to baza z kakao, przypraw i suszonych owoców o niepowtarzalnym smaku i gładkiej konsystencji, która rozpływa się w ustach. 
  • Piada dei Morti – Emilia-Romania – to tradycyjny słodki przepis z Romanii, jest to wysoka i miękka focaccia, wzbogacona różnymi suszonymi owocami, takimi jak migdały, orzechy włoskie i rodzynki, często moczona w Sangiovese. Preparat na bazie mąki, cukru, masła i jajek łączy w sobie starożytną symbolikę związaną z popularnymi obrzędami oraz cyklicznością natury.
  • Fave dei morti – Kości umarłych – północne i środkowe Włochy – ciastka na bazie migdałów, różniących się w zależności od regionu kraju, niektóre z dodatkiem rumu, inne mają grappę, inne orzeszki piniowe, inne orzeszki piniowe oprócz migdały, w Parmie są gładkie i zaokrąglone, ale w pozostałej części regionu występują w formie wydłużonej w kształcie kości.
  • Pan co’ Santi – Toskania – znany również jako Pancosanti lub Pan dei Santi – to specjalność spożywana w okresie Wszystkich Świętych jako symbol obfitości i dzielenia się. To słodki, wzbogacony rodzynkami, orzechami i pieprzem, charakteryzujący się chrupiącą skórką i miękkim, pikantnym wnętrzem. Ten starożytny przepis, którego początki sięgają początków XIX wieku, nie był pierwotnie pomyślany jako deser, ale jako pożywny chleb do spożycia w okresie postu.
  • Torrone dei morti – Nugat umarłych – Kampania – to słodka neapolitańska tradycja obchodzona 2 listopada, przyrządzana z czekolady i suszonych owoców. Według legendy ten miękki i kruchy nugat ma za zadanie symbolicznie powitać zmarłego, który – według wierzeń – tego dnia powraca, by odwiedzić swoich bliskich. Jest wykonany z polewy z ciemnej lub mlecznej czekolady, nadziewany kremem i suszonymi owocami i sprzedawany w całości lub w plasterkach. Do najpopularniejszych smaków zalicza się gorzką czekoladę, mleczną czekoladę oraz odmiany z pistacjami i płatkami zbożowymi.
  • Grano dei morti o colva – Pszenica umarłych, czyli colva – Apulia –  deser  z gotowaną pszenicą i pestkami granatu w roli głównych. Składa się z gotowanej miękkiej pszenicy, orzechów włoskich, granatu, ciemnej czekolady, vincotta i kandyzowanych owoców, których znaczenie jest ściśle powiązane z płodnością i cyklem życia. Przepis ten ma starożytne korzenie i głęboką symbolikę, która splata mitologię grecko-łacińską z tradycją chrześcijańską.

Giornata Nazionale del Zimino di Ceci alla Genovese (Italia)

 

Dzień Zupy z Ciecierzycy po Genueńsku (Włochy) 

I ceci in zimino to starożytne danie kuchni liguryjskiej i genueńskiej. To tradycyjna zupa na bazie ciecierzycy i boćwiny, serwowana w Święto Zmarłych 2 listopada i w Wigilię Bożego Narodzenia.

Gęsta zupa, danie treściwe i pożywne, bogate w białka roślinne i sole mineralne. Typowo na zimną porę roku, tradycją było również podawanie go na stół na kolację wigilijną jako „chude” danie. 

Lo Zimino di Ceci alla Genovese – Ciecierzyca Zimino alla Genovese to niewątpliwie jedno z dań wyróżniających typową kuchnię liguryjską. W Genui zupa jest przygotowywana na wiele sposobów. Do zupy czasami dodawane są pomidory, botwinka, w innej pojawiają się grzyby lub czarna kapusta. Potrawie zwykle towarzyszy tost z chleba doprawiony drobiną oliwy z oliwek, solą i pieprzem.

Giornata Nazionale della Frutta Martorana (Italia)

Dzień Słodyczy Marcepanowych o Kształcie Owoców i Warzyw (Włochy) 

 owoce

National Deviled Egg Day (USA)

 Dzień Diabelskiego Jajka

Diabelskie jajko to jajko ugotowane na twardo, przekrojone na pół, w miejscu po żółtku znajduje się pasta z żółtek połączona z innymi składnikami, takimi jak majonez i musztarda. Faszerowane jajko podaje się na zimno. Jest to idealna przystawka podczas przyjęć lub towarzyskich spotkań.

jajka

Dzień Potraw Naszych Przodków (Polska)

 

Dzień Potraw Naszych Przodków

Dzisiejszy dzień, Dzień Zaduszny, w kościele katolickim Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych, to nostalgiczne wspomnienie naszych członków rodziny, które odeszły. Wspominamy dziadków, pradziadków, nierzadko rodziców i najbliższych ciotek, wujków i rodzeństwa. W dniu wczorajszym i dzisiaj odwiedzamy groby najbliższych, a później spotykamy się w gronie rodzinnym. To miła tradycja, która pozwala nam zachować w pamięci te dobre i miłe chwile związane z naszą rodziną. Najczęściej takie spotkania odbywają się przy stole, przy herbatce z ciastem albo przy rodzinnym obiedzie. Jak sięgniemy pamięcią to potrawy pojawiające się na stole zmieniają się z roku na rok. I tu następuje ten moment w którym przypominamy sobie co serwowała nam  babcia, mama, ciocia.

sobota, 1 listopada 2025

Kalendarz Kulinarny - LISTOPAD


Giornata Nazionale del Pan co’ Santi (Italia)

 

Dzień Włoskiego Chleba (Włochy)

Pane coi santi to tradycyjny włoski chleb. Jest pieczony w piecu opalanym drewnem i spożywany w Dniu Wszystkich Świętych 1 listopada i następnego dnia, czyli w Dzień Zaduszny 2 listopada. Jest specjalnością Sieny i Maremmy i należy do produktów Toskanii o statusie Prodotto Agroalimentare Tradizionale.

Dia do Pão-por-Deus (Portugal)

 Dzień Pão-por-Deus (Portugalia)

 

Pão-por-Deus („Chleb dla Boga”) to portugalska tradycja celebrowana w całej Portugalii, nazwanych tak ciastek rozdawanych w Dzień Wszystkich Świętych, zazwyczaj przez dzieci i młodzież.
 
Nazwy tego ciastka różnią się w różnych regionach kraju, na przykład w okolicach Leirii znane są jako „Dia do Bolinho” („Dzień ciasteczek”). Istnieją wzmianki o dniu Pão-de-Deus w XV wieku.
 
1 listopada 1755 roku w Lizbonie, po tym jak zdecydowana większość mieszkańców miasta straciła wszystko w wyniku wielkiego trzęsienia ziemi, ocaleni musieli prosić o chleb w pobliskich miejscowościach.
 
Obecnie od wczesnych godzin porannych dzieci spotykają się razem i spacerują po okolicy, pukają do wszystkich drzwi i lokalnych sklepów i mówią „Pão-por-Deus” spotkanym dorosłym. W zamian otrzymują drobne upominki, takie jak broas (małe ciastka podobne do chleba mocno aromatyzowane anyżem i orzechami), czekoladki, cukierki, orzechy, owoce, a w niektórych przypadkach pieniądze.

Día de Calzone (España)

 Dzień Calzone (Hiszpania)

Calzone to specjalność kuchni włoskiej przygotowywane na wzór pizzy. Calzone jest całkowicie otoczone ciastem, zawinięte na kształt pieroga, w którym znajduje się nadzienie. Można go nadziewać serem, mięsem, warzywami lub innymi przyprawami i piec w piekarniku.

calzone

ベイクチーズタルトの日(日本)

 

Dzień Upieczonej Tarty Serowej (Japonia)

1 listopada to Dzień Upieczonej Tarty Serowej. Założona przez BAKE Co., Ltd., która prowadzi BAKE CHEESE TART, sklep specjalizujący się w świeżo pieczonych tartach serowych. Data ta upamiętnia 1 listopada 2014 r., dzień otwarcia głównego sklepu „BAKE SESER TART” w cukierniczym miasteczku Jiyugaoka. Celem jest rozpowszechnienie „jednego niezapomnianego kęsa” z Japonii na cały świat i dotarcie do większej liczby osób. Rocznica została uznana i zarejestrowana przez Japan Anniversary Association, stowarzyszenie posiadające osobowość prawną, w 2017 roku.

Tarta serowa urodziła się na Hokkaido. Szczególny nacisk kładzie się na to, aby była świeżo upieczona. Puszysty mus z oryginalnej mieszanki serków śmietankowych charakteryzuje się kremowym smakiem, orzeźwiającą kwaskowatością i nutą słoności. Ciasto na tartę jest „dwukrotnie pieczone”, dzięki czemu jest chrupiące. Oryginalne ciasto na tartę z mąki pszennej piecze się jednorazowo w formie ciasteczka, następnie dodaje się mus i ponownie piecze.

ソーセージの日 (日本)

 Dzień Kiełbasy (Japonia)

kiełbasa

全国寿司の日 (日本)

 Narodowy Dzień Sushi (Japonia)

Datę wybrano dlatego, że listopad to sezon młodego ryżu, a owoce morza są bogate w tłuszcz i pyszne. W listopadzie 1961 roku na IV Konferencji Federacji w Kumamoto zdecydowano, że 1 listopada zostanie wyznaczony jako „Narodowy Dzień Sushi”, upamiętniający „Jesień urodzaju, Jesień żniw i Dzień wdzięczności za ryż”.

sushi

Festa da Castanha (Madeira)

Festa da Castanha – Święto Kasztanów Jadalnych

W Curral das Freiras na Maderze co roku odbywa się festyn z okazji Święta Kasztanów Jadalnych. Festyn odbywa się w dniach 31 października – 1 listopada.

kasztany

Kasztany

kasztany1

 

National Vinegar Day (USA)

 

Dzień Octu Winnego

Ocet (od starofrancuskiego vyn egre „kwaśne wino”) to wodny roztwór kwasu octowego i śladowych związków, które mogą zawierać aromaty. Zazwyczaj kwas octowy jest wytwarzany przez podwójną fermentację, przekształcając proste cukry w etanol za pomocą drożdży, a etanol w kwas octowy za pomocą bakterii kwasu octowego. Wytwarza się wiele rodzajów octu, w zależności od materiałów źródłowych. Produkt jest obecnie stosowany głównie w sztuce kulinarnej jako aromatyczny, kwaśny składnik do gotowania lub do marynowania. Różne rodzaje są używane jako przyprawy lub dodatki, w tym ocet balsamiczny i ocet słodowy.
 
Ocet może być istotnym składnikiem sosów (zwłaszcza zimnych, np. większości majonezów, tradycyjnego vinaigrette itp.). Jest też najważniejszym składnikiem marynat stosowanych do konserwowania ogórków, grzybów i tzw. pikli. Używany też bywa jako składnik zapraw do macerowania mięsa lub ryb przed smażeniem, a zwłaszcza pieczeniem.

National Deep Fried Clams Day (USA)

Dzień Smażonych Małży

Narodowy Dzień Smażonych Małży to święto narodowe, które celebruje proces głębokiego smażenia i spożywania małży. Święto obchodzone jest co roku 1 listopada.
 
Smażone małże pojawiły się po raz pierwszy w połowie XIX wieku. Pierwsze głęboko smażone małże zostały zrobione w Essex, Massachusetts, 3 lipca 1916 roku. Twórca, Lawrence Henry Woodman, był właścicielem małej restauracji, w której sprzedawał smażone małże przechodniom. Jedzenie szybko rozprzestrzeniło się po całym kraju i zyskało popularność.  
 
Głęboko smażone małże są obchodzone i spożywane w tym dniu. Istnieje ponad dwa tysiące gatunków małży, a większość z nich należy do kategorii małży o twardej lub miękkiej skorupie. Smażone małże są smażone w głębokim tłuszczu, wcześniej zanurzane w mleku i mące. Są niezwykle popularne na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, szczególnie w Nowej Anglii. Często są podawane z sosem tatarskim w bułkach do hot dogów. Paski małży stały się popularne po tym, jak zostały stworzone przez Thomasa Soffrona z Ipswich w stanie Massachusetts, który sprzedał je firmie Howard Johnson’s, która rozprowadziła je po całym kraju.
 
Narodowy Dzień Smażonych Małży to duża gratka dla miłośników owoców morza w Nowej Anglii, którzy z niecierpliwością czekają na tę uroczystość. Dzień ten cieszy się ogromną popularnością w regionie, a niemal każda restauracja oferuje to przepyszne danie.

 

Dzień Pańskiej Skórki (Polska)

Dzień Pańskiej Skórki (Polska)

Pańska skórka to cukierek na bazie skarmelizowanego cukru, barwnika, ubitych białek, żelatyny i mąki ziemniaczanej. To niewielka kostka, zwykle w kolorze białym lub różowym. W ostatnim czasie pojawiły się również inne barwy. Kolor cukierka zależy od inwencji twórczej wykonawcy. Najczęściej jest to gotowy barwnik spożywczy, ale można zabarwić cukierka w sposób naturalny: sokiem z buraka, jagody, marchwi.

pańska_skorka

Światowy Dzień Wegan

Pierwszy dzień listopada to Światowy Dzień WeganWorld Vegan Day – święto obchodzone na całym świecie, dla upamiętnienia powstania Towarzystwa Wegańskiego – Vegan Socjety, w 1944 roku. W Polsce tego dnia obchodzony jest dzień Wszystkich Świętych, dlatego Dzień Wegan obchodzony jest 1 października, przy okazji Światowego Dnia Wegetarianizmu.

World_Vegan_Day_Logo