poniedziałek, 9 lutego 2026

National Bagels and Lox Day (USA)

 Dzień Bajgli z Wędzonym Łososiem

Bajgle to jeden z nielicznych rodzajów pieczywa, który najpierw się gotuje, a następnie piecze. Dzięki temu wnętrze jest miękkie, a na zewnątrz chrupiące. Bajgle powstały w Polsce na początku XVII wieku, a obecnie w Stanach Zjednoczonych ich wartość przekracza miliard dolarów rocznie.

bajgle

BAJGIEL

Bajgle to rodzaj drożdżowej bułki w kształcie pierścienia, o zwartym miąższu i miękkiej skórce. Swoją konsystencję zawdzięcza temu, że przed pieczeniem wkłada się go na kilka sekund do wrzącej wody. Bajgle posypane są czasem makiem, sezamem lub płatkami suszonej cebuli. Wytwarza się także słodkie odmiany, często z dodatkiem rodzynek i cynamonu.

Bajgiel został wymyślony w Europie Środkowej w Polsce, prawdopodobnie w Krakowie, jak wskazuje dokument z 1610 r. wzmiankujący bajgle jako prezenty dawane kobietom po urodzeniu dziecka. Inne, częste wyjaśnienie pochodzenia bajgla głosi, że przybył on do Polski jako prezent z Wiednia, na cześć zwycięstwa króla Jana Sobieskiego nad Turkami w 1683 r.

Około 1900 r. żydowscy emigranci z Polski przenieśli bajgle na Manhattan. Piekarze do 1950 r. wyrabiali je ręcznie, później zaczęto je produkować maszynowo, co umożliwiło szybką, opłacalną produkcję żydowskiego pieczywa.

W 1927 r. pochodzący z Siedliszcza pod Chełmem piekarz Harry Lender (Henryk Lender) wyemigrował z Polski i przybył do New Haven w Connecticut, gdzie założył pierwszą w Stanach Zjednoczonych fabrykę bajgli. Harry Lender, żydowski piekarza, jego nazwisko jest transliteracją słowa jidysz oznaczającego „rodak” lub „osoba mieszkająca na wsi”, zaangażował do fabryki całą swoją rodzinę, którą sprowadził do Stanów Zjednoczonych.

New Haven liczyło wówczas wielu imigrantów. Prawie jedną szóstą ludności stanowiła 25-tysięczna ludność żydowska. Piekarnia bajgli firmy Lender, zwana „New York Bagel Bakery”, była jedną z pierwszych piekarni bajgli w Stanach Zjednoczonych, która powstała poza Nowym Jorkiem.

W 1934 roku Lender przeniósł się do dużej dawnej włoskiej piekarni, w wieloetnicznej dzielnicy New Haven. Oprócz sprzedaży osobom indywidualnym, Lender sprzedawał swoje bajgle innym piekarniom, a także delikatesom i restauracjom. Ponieważ największa sprzedaż bajgli miała miejsce w niedzielny poranek, sobotni wieczór był w piekarni okresem największego ruchu.

Jego firma jako pierwsza wyprodukowała mrożone bajgle, a wprowadzając bajgle do supermarketów rozpowszechniła je wśród społeczeństwa różnej narodowości.

LOX – WĘDZONY ŁOSOŚ

Lox, to wytwarzany tradycyjnie filet z brzucha tłustej ryby. To filet z łososia solonego, który można wędzić.

Łosoś z Nowej Szkocji, czasami nazywany Nova Lox, jest peklowany w łagodniejszej solance, a następnie wędzony na zimno. Nazwa pochodzi z czasów, gdy większość łososia w Nowym Jorku pochodziła z Nowej Szkocji. Jednak dziś nazwa odnosi się jedynie do sposobu przygotowania i nie ma wpływu na pochodzenie ryb. Ryby mogą pochodzić z innych wód lub nawet być hodowane w gospodarstwach rolnych.

Skandynawowie zaś udoskonalili technikę przygotowania łososia, peklując łososia w solance przez kilka miesięcy. Użycie tłustego brzucha łososia daje maślaną, jedwabistą konsystencję, która dobrze komponuje się z serkiem śmietankowym i bajglami.

BAGELS AND LOX

Ikona Nowego Jorku. Najprostszy z klasycznych brunchów w Nowym Jorku. Prawdziwy bajgiel, ze świeżą skórką, przekrojony w połowie, grubo posmarowaną miękkim serkiem śmietankowym i zwieńczonym półprzezroczystymi wstążkami wędzonego łososia. Lox jest często podawany na bajglu z serkiem śmietankowym i często przyozdobiony pomidorem, posypanego cienko pokrojoną czerwoną cebulą, ogórkiem i kaparami.

Z biegiem lat w całych Stanach Zjednoczonych pojawiło się wiele smaków i odmian bajgli. Serek śmietankowy to ulubiony dodatek do bajgli.

Brak komentarzy:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...