piątek, 13 marca 2026

Dzień Sękacza (Polska)

 Dzień Sękacza

Sękacz sejneński został wpisany na listę produktów tradycyjnych w dnia 13 marca 2006 roku w kategorii Wyroby piekarnicze i cukiernicze w woj. podlaskim.

Sękacz (inaczej dziad, bankuch, kołacz, ciasto z rożna) – to polski, litewski i białoruski tradycyjny placek na rożnie. Jest to placek z masła, białek i żółtek jaj, mąki, cukru i śmietany, pieczony na obracającym się rożnie w kształcie drewnianego wałka lub wydłużonego stożka. w piekarniku lub na otwartym ogniu.  Pochodzenie tego ciasta jest niejasne. Obecnie regionalna specjalność w Niemczech (góry Harz i Saksonia-Anhalt), Szwajcarii, Francji, Rumunii, Węgrzech, Litwie, Białorusi, Szwecji, a w Polsce na Kaszubach i Suwalszczyźnie.

sękacz

Gotowy sękacz jest podobny do ściętego pnia drzewa z sękami. W wyniku polewania rożna kolejnymi warstwami ciasta w przekroju sękacza widoczne są grubsze warstwy jasnego ciasta przedzielone ciemnymi warstewkami ciasta spieczonego, co przypomina słoje roczne w pniu drzewa. Spływający w trakcie pieczenia nadmiar ciasta tworzy zastygające sople, które w ostatecznym efekcie naśladują sęki. Gotowy sękacz może być pokryty lukrem lub czekoladą.

sekacz

Ciasto stało się popularne w XIX wieku na dawnym terytorium Rzeczypospolitej Obojga Narodów (1569–1791). Jego początki wiążą się z baumkuchenem w kuchni niemieckiej. Pierwszy przepis w regionie polsko-litewsko-białoruskim został opublikowany w Wilnie przez Jana Szyttlera w 1830 roku (kulinarna książka „Kucharz dobrze usposobiony…”).

Jego nazwa oznacza „ciasto drzewne” ze względu na jego charakterystyczny kształt (często jest stożkowate, jak sosna, a krople to gałęzie) i „słoje drzewne” w środku. Jest pieczone w czasochłonnym i pracochłonnym procesie, poprzez malowanie warstw ciasta na obracającym się rożnie w specjalnym otwartym piecu lub nad otwartym ogniem.

sękacz1

Sękacza można ozdobić czekoladowymi i kwiatowymi ozdobami, ale często podaje się je bez dodatków. Sękacz jest jednym z najważniejszych deserów na litewskich uroczystościach, szczególnie na weselach lub innych specjalnych okazjach, takich jak Wielkanoc lub Boże Narodzenie. To właśnie ten słodki przysmak wybrano do reprezentowania Litwy w inicjatywie Café Europe austriackiej prezydencji w Unii Europejskiej, w Dniu Europy 2006.

1 stycznia 2006 roku sękacz mazurski został wpisany na listę produktów tradycyjnych Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi w kategorii Wyroby piekarnicze i cukiernicze w woj. warmińsko-mazurskim. Sękacz z Suchowoli – również wpisany na tą samą listę dnia 7 sierpnia 2014 roku. Sękacz z Puszczy Rominckiej – również wpisany na tę samą listę dnia 15 października 2020 roku.

KK >

Brak komentarzy:

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...